Openingswoord door Jan van Zanen bij het debat over desinformatie, 10 maart 2026
Goedemiddag allemaal,
Van harte welkom in Den Haag.
Hart van onze democratie.
En al meer dan 125 jaar de internationale stad van vrede en recht.
Een plek waar we geloven in dialoog, in zorgvuldigheid, in het wegen van argumenten.
Waar we elkaar blijven opzoeken, juist als het ingewikkeld wordt.
In een stad als Den Haag, waar ons parlement is gevestigd, waar internationale gerechtshoven staan, weten we hoe belangrijk het is dat informatie betrouwbaar is.
Dat mensen zich gehoord voelen.
Dat er ruimte is voor debat, maar niet voor misleiding.
Ben daarom ook trots dat de Coalitie voor het Vrije Woord deze avond organiseert, samen met partners als Nieuwspoort, #UseTheNews en – vanzelfsprekend – de gemeente Den Haag.
Want het vrije woord is geen vanzelfsprekendheid.
Het vraagt onderhoud, bescherming en betrokkenheid.
En het vraagt dat we elkaar blijven opzoeken, zoals we dat vanavond doen.
Daarom past deze bijeenkomst vanavond zo goed bij Den Haag.
Want het onderwerp dat ons hier samenbrengt – desinformatie en de invloed daarvan op onze lokale democratie – raakt aan de kern van wat vrede en recht in het dagelijks leven betekenen.
Het gaat over vertrouwen.
Over feiten.
Over het vermogen om met elkaar in gesprek te blijven, ook wanneer de wereld om ons heen steeds sneller verandert.
We weten dat desinformatie geen ver-van-ons-bedshow is.
Het speelt dichtbij.
In onze wijken, in onze gesprekken, online en offline.
Wat betekent dit voor de gemeenteraadsverkiezingen?
Hoe zorgen we ervoor dat inwoners goed geïnformeerd zijn?
En hoe houden we het vertrouwen in onze lokale democratie sterk?
De helft van de gemeenten werd de afgelopen twee jaar geconfronteerd met desinformatie die hun beleid raakt, zo bleek onlangs uit een inventarisatie door Binnenlands Bestuur.
En uit onderzoek blijkt ook dat ongeveer 80 procent van de Nederlandse gemeenten geen specifieke aanpak of functionaris heeft voor desinformatie.
Dat is een stevige constatering.
En het roept belangrijke vragen op.
Wie moet de aanpak van desinformatie op zich nemen?
Ook bij de gemeente Den Haag ligt het onderwerp nog versnipperd bij verschillende afdelingen.
Neem dan ook graag de actiepunten in ontvangst die hierover zijn opgesteld.
Want er moet iets gebeuren.
Tegelijkertijd is het duidelijk dat niemand dit alleen kan.
Niet de overheid, niet de journalistiek, niet het onderwijs, niet de technologiebedrijven.
Het vraagt samenwerking.
En het vraagt dat we elkaar blijven opzoeken, zoals we dat vanavond doen.
Het Lagerhuisdebat dat we hier voeren, nodigt uit om positie te kiezen, om te luisteren, om te reageren.
Het is een vorm die past bij een open samenleving.
Bij een stad die gewend is om verschillende perspectieven samen te brengen.
En bij een democratie die sterk blijft doordat mensen met elkaar in gesprek blijven.
Zeker wanneer het gaat om het beschermen van iets zo waardevols als onze democratie.
Wens u een open, eerlijk en betrokken debat toe.
Laten we samen blijven werken aan een stad – en een land – waarin feiten ertoe doen, verschillen bespreekbaar blijven en vertrouwen de basis vormt van ons samenleven.
Dank u wel.
