Koninklijke onderscheiding voor Rob de Wijk, 29 oktober 2026

 

Excellentie,

Geachte aanwezigen,

In het bijzonder: geachte heer De Wijk, beste Rob,

 

We leven in geopolitiek spannende tijden, dat kunnen we wel zeggen.

Ook in onze internationale stad van vrede en recht krijgen we daar het nodige van mee, om het zachtjes uit te drukken.

Bij al het nieuws dat ons dagelijks vanuit de grote boze buitenwereld bereikt, is het prettig om enige duiding te hebben.

Ooit, in een ver verleden, moesten we daarvoor het radiotoestel aanzetten, om ons de ‘toestand in de wereld’ te laten verklaren door het toenmalige ‘orakel van Hilversum’,  mr G.B.J. Hiltermann.

Die tijd ligt achter ons, nu hebben we Rob de Wijk, al dan niet gesecondeerd door Arend Jan Boekestijn.

Maar, beste Rob, jij bent niet alleen een belangrijk duider van de internationale politiek.

Je bent daarnaast een strategisch denker en een bouwer.

En, in je eigen woorden, een mopperpot.

Je studeerde geschiedenis aan de Rijksuniversiteit Groningen, waar je scriptie over de rol van kernwapens in de NAVO-strategie maar liefst twee keer in de prijzen viel, met de Huizinga-Kaegi-prijs en de Röling-prijs.

Vervolgens promoveerde je op strategische vraagstukken rondom de NAVO.

Daarmee was de fundament gelegd onder een loopbaan, waarin je je ontwikkelde tot één van de meest gezaghebbende Nederlandse deskundigen op het gebied van internationale veiligheid.

Als hoogleraar aan de Koninklijke Nederlandse Defensie Academie en later aan de Universiteit Leiden heb je generaties (ja, zo lang ben je al bezig) studenten, officieren, onderzoekers en beleidsmakers opgeleid.

We mogen gerust stellen dat je met je wetenschappelijke werk een blijvende invloed had en hebt op het Nederlandse veiligheids- en defensiedenken.

Wat jou echter typeert, dat is dat je niet alleen academisch bezig wil zijn.

Als directeur van het Clingendael Centre for Strategic Studies gaf je richting aan het strategisch onderzoek binnen Nederland.

In 2007 richtte je vervolgens het Haagse Centrum voor Strategische Studies (HCSS) op.

Hier kwamen jouw kwaliteiten als bouwer duidelijk naar voren.

Want onder jouw leiding groeide het HCSS uit tot een internationaal gerespecteerd kennisinstituut.

Een denktank die overheden, krijgsmachten, internationale organisaties en bedrijven voorziet van onafhankelijke analyses en strategisch advies.

Ook nadat je je directeurschap had neergelegd, bleef je actief betrokken bij de verdere ontwikkeling van het HCSS, als lid van de Raad van Advies.

Leerde jou persoonlijk kennen als lid van de Denktank Nederland 2040.

Die wil Nederlanders weer een verhaal geven voor de toekomst.

Een plan waarin we keuzes maken voor de lange termijn, met realistische oplossingen.

In jouw woorden: ‘Wensdenken is prima. Het geeft focus en energie aan het denkproces. Maar voor een visie moeten we ons ook baseren op feiten. Ik ben de mopperpot van deze club’.

Einde citaat.

Maar behalve mopperpot van dienst ben je bovenal een publiek figuur.

Al sinds het begin van de jaren negentig maak je ingewikkelde geopolitieke ontwikkelingen toegankelijk voor een breed publiek.

Via televisie, radio, lezingen, columns, boeken hou je het publiek niet alleen op de hoogte maar leg je het allemaal ook nog eens helder uit.

In Trouw heb je wekelijks een column en bij BNR ben je, samen met Arend Jan, dagelijks te horen in de podcast Boekestijn & De Wijk.

Als historicus plaats jij complexe vraagstukken steeds in een bredere historische en strategische context.

Je doet dat vanuit een roeping, vanuit een diepgevoelde maatschappelijke verantwoordelijkheid.

De mensen moeten weten en kunnen begrijpen wat er omgaat in de wereld.

Je reist van hot naar her om lezingen te houden en strategische bijdragen te verzorgen voor internationale conferenties, overheden en kennisinstellingen.

Je beschikt over een omvangrijk internationaal netwerk dat zelfs tot in Rusland reikt.

Wereldwijd sta je bekend als één van de vooraanstaande Nederlandse experts op het terrein van veiligheid en geopolitiek.

Het aanzien dat Nederland geniet binnen de internationale veiligheidsgemeenschap heeft ons land in belangrijke mate aan jou te danken.

Ook droeg je bij aan de opbouw van het Netherlands Special Operations Command, waaraan jij mede vorm gaf.

Binnen de NAVO kennen ze jou als een vurig pleitbezorger van het Nederlands belang.

Daarnaast heb je als auteur een grote bijdrage geleverd aan de maatschappelijke discussie over  internationale betrekkingen.

Je hebt inmiddels veertien boeken op je naam staan over veiligheid, Europa, China, Rusland en de veranderende wereldorde.

Ook die boeken bereiken een breed publiek.

Dit alles kenmerkt wat we gerust jouw levenswerk mogen noemen: het samenbrengen van onderwijs, wetenschap, beleidsontwikkeling én publieke kennisoverdracht.

Al met al kunnen we stellen dat je een blijvende invloed hebt gehad op het strategisch denken binnen Nederland en dat je het brede publiek hebt geholpen de internationale ontwikkelingen beter te begrijpen.

Het is me een voorrecht en een genoegen je te kunnen mededelen dat het Zijne Majesteit heeft behaagd jou voor dit alles Koninklijk te onderscheiden.

Beste Rob, zeer verdiend en van harte gelukgewenst.