Toespraak door Jan van Zanen bij de herdenking bij het monument voor de Grenadiers en Jagers, 10 mei 2026

 

Geachte aanwezigen,

Dank dat u hier vandaag bent, jong en oud, om samen stil te staan bij een belangrijk moment in onze geschiedenis.

Op deze plek, waar nu een rustige woonwijk ligt, begon op 10 mei 1940 een van de heftigste episodes uit de meidagen.

Wat voor de inwoners van Den Haag begon als een gewone ochtend, veranderde in enkele minuten in chaos en geweld.

Vliegtuigen in de lucht, parachutisten die neerdaalden, explosies die de stilte verbraken.

De oorlog drong zich op, zonder waarschuwing, zonder genade.

Vandaag eren wij de Grenadiers en Jagers die hier, rondom het toenmalige vliegveld Ypenburg, standhielden tegen een overweldigende aanval.

Hun moedige optreden verhinderde dat de vijand erin slaagde het kabinet en de Koninklijke familie gevangen te nemen.

 

Voor veel mensen hier lijkt 1940 misschien ver weg.

Maar oorlog is helaas geen afgesloten hoofdstuk.

De beelden uit Oekraïne, uit Gaza, Iran en andere delen van de wereld laten zien dat geweld en onveiligheid nog altijd deel uitmaken van het leven van miljoenen mensen.

Kinderen die gisteren nog naar school gingen, moeten vandaag schuilen of vluchten.

Gezinnen raken alles kwijt.

Levens worden in de knop gebroken.

Het herinnert ons eraan hoe kwetsbaar vrede is.

Juist daarom blijven herdenkingen als deze van betekenis.

Ze verbinden verleden en heden.

Ze laten ons nadenken over de wereld waarin wij willen leven, en over onze verantwoordelijkheid om die wereld vorm te geven.

Vrede is geen vanzelfsprekendheid.

Het vraagt inzet, begrip en bereidheid om naar elkaar om te zien.

Ook de vrouwen en mannen van ons leger zetten zich dagelijks in voor veiligheid en stabiliteit, hier en in internationale missies.

Zij treden in de voetsporen van de Grenadiers en Jagers die wij vandaag herdenken.

Hun werk draagt bij aan een wereld waarin kinderen zonder angst kunnen spelen, leren en dromen.

Laten we de verhalen van moed en vastberadenheid die hier zijn geschreven, blijven doorgeven.

Niet om in het verleden te blijven, maar om ons te herinneren waartoe mensen in staat zijn wanneer vrijheid wordt bedreigd.

Dat besef verplicht ons om waakzaam te blijven, om elkaar vast te houden, en om te blijven bouwen aan een samenleving waarin recht en vrede richting geven aan ons handelen.

Hier, in Den Haag – stad van vrede en recht – dragen wij een bijzondere verantwoordelijkheid om die waarden te bewaken en uit te dragen.

Moge dat onze gezamenlijke opdracht zijn, vandaag en elke dag.

Dank u wel.