Toespraak door Jan van Zanen bij de uitreiking van een Koninklijke onderscheiding aan Guido Rijnja, 16 april 2026

 

Geachte aanwezigen,

In het bijzonder: geachte Guido Rijnja,

 

Vandaag staan wij stil bij een indrukwekkende loopbaan van iemand die niet alleen het communicatievak heeft verrijkt, maar het in belangrijke mate heeft gevormd.

Iemand die gedurende 45 jaar zijn kennis, zijn vakmanschap en vooral zijn menselijkheid ten dienste heeft gesteld van de samenleving.

En dat bent u.

U bent overheidscommunicatie, u belichaamt publieke betrokkenheid, en u leeft het vak.

U bent als persoon onlosmakelijk verweven met de publieke kant van onze samenleving.

Altijd was u bezig met één centrale vraag: hoe kunnen mensen elkaar beter begrijpen, beter vinden, beter spreken.

Uw loopbaan begon aan de Sociale Academie en vond een academische bekroning in 2012, toen u promoveerde op Genieten van weerstand.

Een titel die uw houding perfect vangt: waar anderen weerstand zien als obstakel, zag u het als uitnodiging.

Als kans om te luisteren, te verbinden en te verdiepen.

 

U werkte bij het Nederlands Bureau voor Toerisme, de VNG, de gemeente Rotterdam, de ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie, en de Hogeschool Utrecht.

En vanaf 2014 bij de Rijksvoorlichtingsdienst, waar u – na een periode als coördinator – bewust een stap terug deed om zich volledig te kunnen richten op uw passie: het communicatievak.

Een keuze die veel zegt over uw karakter.

U koos nooit voor status, maar altijd voor inhoud, voor vakmanschap, voor betekenis.

Binnen de RVD en ver daarbuiten was u een vertrouwd adviseur van de politieke en ambtelijke top.

U hielp bij startadviezen voor kabinetten en begeleidde Catshuissessies.

U stond departementen, publieke dienstverleners, gemeenten en onderwijsinstellingen bij in het adresseren van complexe communicatieve dilemma’s.

Geen plek in Nederland was te ver om uw inzichten en enthousiasme te delen.

Veel deed u buiten kantoortijd; ontelbaar zijn de vrije avonden die u hieraan besteedde.

We kunnen hier gerust spreken van een roeping.

Een roeping die is nauw verbonden met uw persoonlijke ontwikkeling.

U groeide op in een wereld zonder computer en mobiele telefoon, in een tijd van verzuiling.

U zag oude structuren verdwijnen en nieuwe technologieën opkomen.

Maar één ding bleef constant: uw nieuwsgierigheid, uw gedrevenheid en uw vermogen om met de tijd mee te bewegen zonder ooit uw menselijkheid te verliezen.

Dat maakt u tot een uniek persoon die veel voor onze samenleving heeft betekend  en, durf ik te zeggen, zal blijven betekenen.

 

U ontwikkelde methodieken die het vak blijvend hebben veranderd.

Factor C, waarmee communicatie strategisch in het hart van beleid wordt geplaatst.,

Dilemmalogica, die bestuurders en ambtenaren uitnodigt om eerst aan te sluiten bij de zorgen en zienswijzen van burgers.

Deze methodiek sluit naadloos aan bij uw overtuiging dat overheidscommunicatie begint bij het centraal stellen van de burger.

 

Daarnaast was kennisoverdracht altijd uw leidende motief.

U gaf les, trainde, begeleidde en inspireerde – vaak ‘om niet’, altijd met volle overtuiging.

Bij Van der Hilst Communicatie, bij Logeion, bij de bijzondere leerstoel Strategische Communicatie aan de Universiteit van Amsterdam, bij het lectoraat Overheidscommunicatie dat u initieerde, en bij talloze onderwijsinstellingen.

U was – gevraagd én ongevraagd – mentor voor jonge collega’s, maar evenzeer een gids voor bestuurders en politici.

Uw impact is onuitwisbaar.

 

Ook buiten het vakgebied toonde u uw maatschappelijke betrokkenheid, onder meer als bestuurslid van het Ronald McDonald Huis in Den Haag.

Uw inzet was nooit beperkt tot uw functie; een groter deel ervan kwam voort uit wie u bent.

En dat deel is van onschatbare waarde.

 

In juli 2025 nam u afscheid van de Rijksvoorlichtingsdienst vanwege uw pensionering.

Maar wie u kent, weet dat ‘afscheid’ in uw geval slechts een formele markering is.

U blijft actief, betrokken en bereid om te helpen.

Gemeenten, bestuurders en maatschappelijke organisaties weten dat zij nooit vergeefs een beroep op u doen.

 

Guido Rijnja, u verdient waardering die nooit in geld is uit te drukken. Uw naam is een begrip.

U heeft het communicatievak verrijkt, verdiept en menselijker gemaakt.

U heeft  generaties professionals gevormd.

En u heeft ons laten zien dat communicatie begint met luisteren, met oprechte aandacht, met het zoeken naar verbinding.

Dat alles is niet onopgemerkt gebleven.

Het is met veel genoegen dat ik u mag mededelen dat het Zijne Majesteit heeft behaagd u Koninklijk te onderscheiden.

Van harte gefeliciteerd.