Toespraak door Jan van Zanen bij de presentatie van de mini-ondernemingen op het Maris College, 10 februari 2026

Beste leerlingen, beste ouders en verzorgers, beste coaches, beste docenten.

Ga er maar aan staan. Je zit in 5 havo en je krijgt de opdracht om een onderneming op te zetten. Dat is niet zomaar een opdracht, dat is wat je noemt ‘een hele onderneming’.

Ondernemers, die ken ik van dichtbij. Ik kom uit Edam, de stad die bekendstaat om de Edammer kaas. Mijn grootvader had daar een groothandel in en twee van mijn ooms zetten het bedrijf later voort. Zelf stond ik als tiener kaas te smeren, te keren en in te pakken voor de verkoop. Dus ja, wanneer iemand het woord ‘kaaskop’ gebruikt, voel ik me nog steeds aangesproken.

Mijn vader koos een andere richting. Hij werd architect. Daarmee was hij ook een ondernemer, met alle verantwoordelijkheden en uitdagingen die daarbij horen.

Ondernemen betekent plannen maken. Je onderzoekt of er een gat in de markt is voor jouw product of dienst. Je moet investeren en geld regelen, want zoals het oude gezegde luidt: de kost gaat voor de baat uit. Ondernemen vraagt ook om lef. Je neemt weloverwogen risico’s. Je maakt reclame en je zorgt dat je administratie in orde is.

En soms gaat het mis. Dat hoort erbij. Ondernemen is leren door te vallen, op te staan en door te gaan.

Dat hebben jullie de afgelopen maanden ook gedaan. Jullie hebben keuzes gemaakt, stappen gezet en doorgezet wanneer het lastig werd. Daar heb ik veel respect voor. En jullie mogen daar zelf minstens zo trots op zijn. Jullie ouders of verzorgers trouwens ook.

Het lukt me vandaag niet om bij alle presentaties aanwezig te zijn, maar ik kan gelukkig wel blijven voor het verhaal van Dennis, Roshan, Luca en Alexander. Ik heb gehoord dat daar muziek in zit.

Daarnaast heb ik me verdiept in de andere ondernemingen. Wat een creativiteit hebben jullie laten zien. Van Turkse pizza met een glimlach tot de kinderworkshops van Blije Breinen. En van de handel in tweedehands merkkleding tot de bijzondere sieraden van Lumea. Het is indrukwekkend wat jullie hebben neergezet.

Complimenten dus aan jullie allemaal. Complimenten ook aan jullie docent Laura, aan jullie coaches uit het bedrijfsleven en aan de bank die jullie startkapitaal beschikbaar stelde.

En dan is er nog iets dat ik bijzonder waardeer. De winst die jullie met jullie ondernemingen behalen, wordt gedoneerd aan stichting Leergeld. Daarmee laten jullie zien dat jullie niet alleen ondernemen, maar ook iets teruggeven aan de samenleving. Dat is van grote waarde.

Dank voor jullie inzet en veel succes met jullie presentaties. En vooral: blijf deze creativiteit en dit lef vasthouden. Daarmee kunnen jullie later veel bereiken. Misschien wel meer dan je nu voor mogelijk houdt.