Toespraak door Jan van Zanen bij de Nationale Herdenking Srebrenica Genocide, 11 juli 2025
Excellenties,
Geachte aanwezigen,
Srebrenica is nooit ver weg.
Zeker niet in Den Haag.
Dat werd afgelopen maand nog eens bevestigd.
Op 19 juni mocht ik bijdragen aan de onthulling van het kunstwerk ‘Bird of Peace’, dat tot 21 september, de Internationale Dag van de Vrede, voor het stadhuis is te zien.
De Bosnisch-Franse kunstenaar Mirza Moric heeft deze sculptuur opgedragen aan oorlogsslachtoffers wereldwijd.
Zijne Excellentie de heer Almir Šahović, ambassadeur van Bosnië en Herzegovina, zorgde ervoor dat het kunstwerk naar Den Haag kwam.
Een paar weken eerder was ik aanwezig bij een korte plechtigheid van de stichting Nationaal Monument Srebrenica Genocide ’95.
Op het plein voor het stadhuis werd een begin gemaakt met het symbolisch breken van natuursteen, afkomstig uit Bosnië en Herzegovina.
Dezelfde steen waarvan de grafstenen in Potočari gemaakt zijn.
Samen met anderen mocht ik een stukje steen afhakken.
De steentjes zijn verwerkt in de plaatsmarkering voor het toekomstige monument.
Eerder vandaag hebben we bij het voormalige Joegoslavië-tribunaal deze plaatsmarkering onthuld.
8372 steentjes symboliseren 8372 slachtoffers.
Mensen zoals Ramo Osmanovic.
Ramo werd door het leger van de Servische Republiek gedwongen om zijn zoon Nermin, die zich samen met anderen had verscholen in het bos, terug te roepen.
De filmbeelden hiervan, gemaakt als propaganda om de wereld te doen geloven dat de mannen niets zou gebeuren, gaan door merg en been.
Zowel Ramo als Nermin zijn later teruggevonden in een massagraf.
In Sarajevo herinnert sinds tien jaar een standbeeld van de roepende Ramo aan hun lot en dat van de ruim achtduizend slachtoffers van de genocide van Srebrenica.
De genocide van Srebrenica is ons gedeeld verleden.
En het herdenken ervan is iets van nationaal belang.
Juist daarom vindt de gemeente Den Haag het belangrijk dat hier een waardig, nationaal monument komt dat herinnert aan de slachtoffers van Srebrenica.
Daarnaast probeert de gemeente op andere manieren aandacht te vragen voor de genocide van Srebrenica.
Bijvoorbeeld door het steunen van het jaarlijkse Eastern Neighbours Film Festival, met films uit Oost- en Zuidoost-Europa, waaronder uit Bosnië en Herzegovina.
Een paar jaar geleden draaide daar de film A’raf, die de genocide van Srebrenica tot onderwerp had.
Ja, Srebrenica is nooit ver weg.
Zeker niet in Den Haag.
Laat de herinnering aan de slachtoffers van de genocide van Srebrenica een aansporing blijven ons steeds in te zetten voor vrede, vrijheid en mensenrechten.
Wereldwijd en dichtbij huis.
Dank u.
