Woensdag 18 februari

Ontbijt in alle vroegte. Als altijd heeft mevrouw Jolanda het prima voor elkaar. Praat bij met mede-uitbater Roos Pechler en vraag haar veel groeten te doen aan haar ouders Wim en Joyce van Vilsteren die ooit het hotel begonnen. De conferentievoorzitters én ambtgenoten Ellen Nauta (Hof van Twente) en José van Egmond (Tiel) openen de conferentie stipt om negen uur en geven in de Heidezaal een korte toelichting op het programma van de conferentie. De voormalige raadsheer (in de Hoge Raad) Ybo Buruma spreekt over ‘Verandering en bedreiging van de rechtsstaat’ aan de hand van zijn boek ‘De onvoltooide rechtsstaat. Tijdgeest en recht 1813-2025′.

Het gaat om ‘rule by law’ of ‘rule of law’, volgens Ybo. Hij noemt als kenmerken van een rechtsstaat: wetgeving, rechtsbescherming, trias politica, gelijkheid en grondrechten. De rechtsstaat heeft zich volgens Ybo in zes tijdvakken ontwikkeld. Aan de hand van zes kinderboeken typeert hij die tijdvakken. Een begenadigd spreker, heb ademloos zitten luisteren. Humoristisch ook, citeert en passant het enthousiasme van Cort van der Linden van de invoering van het algemeen kiesrecht: “Ach, het was niet tegen te houden.”

Na een korte pauze verzorgt de hooggeleerde Jeroen de Ridder over het thema ‘Wat is nou waar’ een inleiding. “… Wie of wat moet je geloven als feiten ineens ook maar een mening zijn en onwelgevallige informatie nepnieuws heet? Als goed onderbouwde meningen ooit van belang waren, dan is het nu …” Jeroen spreekt ook over ‘intellectuele bescheidenheid als deugd’.

Praat tijdens de lunch bij met m’n regionale ambtgenoten Leendert de Lange (Wassenaar), Fenna Noordermeer (Midden-Delfland) en Michel Bezuijen (Zoetermeer). Inmiddels is ook de minister van Binnenlandse Zaken Frank Rijkaart gearriveerd. Goed hem hier te zien en te kunnen spreken. ’s Middags is het thema ‘Moreel perspectief op goed bestuur, samenspraak en tegenspraak’. Marc Frequin spreekt over dit thema (“Het Engelse woord voor tegenspraak ‘speaking truth to power’ is eigenlijk veel mooier”). Marc is een heerlijke verteller en weet het spiegelen en confronteren charmant te verpakken. De moeite waard. Gaan na afloop buiten in de tuin met z’n allen én met minister Frank Rijkaart op de foto.

Terwijl een aantal ambtgenoten ergens in de omgeving met een boswachter de benen strekt, bel ik op mijn hotelkamertje uitvoerig met mijn broer Koos en neem ik samen met m’n bestuursadviseurs Maarten Beks en Finn Speulman (VNG International) online deel aan een bijeenkomst van de Europese vereniging van gemeenten CEMR.

CEMR is de Europese ‘caucus’ in de wereldvereniging van gemeenten UCLG. De bijeenkomst kent twee delen. Het eerste deel is een sessie over het thema ‘Europe in a new world: defending values in a changing geopolitical order’. Pol Morillas, directeur van het Barcelona Centre for International Affairs (CIDOB), en Europarlementariër Hana Jalloul Muro verzorgen een inleiding. CEMR secretaris-generaal Fabrizio Rossi zit de bijeenkomst voor.


‘… The international order in place since the end of the 2nd World War is undergoing profound transformations, marked by growing geopolitical tensions, wars on European soil and at its borders, the rise of authoritarian regimes and increasing challenges to multilateralism. In this evolving context, Europe is redefining its external action and its role as a global actor. These shifts have direct consequences for European cities and regions. Local and regional governments are on the front line of global crises, whether through climate change, economic disruptions, social cohesion, or the defence of democratic values. This session will explore how current geopolitical changes are reshaping Europe’s position in the world, how the EU is responding through its external action, and what this means concretely for local and regional governments. It will also focus on how European values such as democracy, human rights and the rule of law, can be defended and promoted in an increasingly contested global environment …’


In het tweede deel bereiden we als ‘European caucus of UCLG’ de jaarlijkse heidag (‘Retreat’) in Barcelona en de jaarvergadering (‘World Congress’) in Tangers voor. Eerdergenoemde Fabrizio en Martin Revault (Attaché to the Secretary General) praten ons bij en leiden ons door de agenda. Neem na afloop de (vervolg)afspraken door met Maarten en Finn.

Avondeet met de ambtgenoten in het hotel. Zit aan tafel met Jaap Kuin (Pekela) en Rob Metz (Soest) en zie later op de avond flarden van de Olympische Winterspelen op televisie. De gebroeders Melle en Jens van ’t Wout behalen een zilveren en een bronzen medaille voor Nederland. Klasse.