Toespraak door Jan van Zanen bij de opening van het Bevrijdingsfestival, 5 mei 2026

 

Goedemiddag allemaal,

 

Vandaag staan we stil bij iets dat zo vanzelfsprekend lijkt, dat we het soms bijna vergeten: onze vrijheid.

De vrijheid om onze stem te laten horen, om te zeggen wat we denken, om te schrijven wat ons bezighoudt.

De vrijheid om online zonder angst te kunnen zoeken, delen en ontdekken.

We leven in een land waar iedereen mag geloven wat je wil – of juist niet.

Waar je mag liefhebben wie je liefhebt.

Waar je mag zijn wie je bent, ongeacht je achtergrond, je huidskleur of de plek waar je ooit bent geboren.

Dat is niet overal ter wereld zo.

Op veel plekken zijn oorlog, onderdrukking en angst dagelijkse realiteit.

Dat weten de mensen die hierheen zijn gevlucht maar al te goed.

Voor hen is vrijheid geen vanzelfsprekendheid, maar een kostbaar geschenk.

Juist daarom moeten wij onze vrijheid blijven koesteren.

Vrijheid vraagt onderhoud.

Vrijheid vraagt dat we niet alleen voor onszelf opkomen, maar óók voor elkaar.

Dat we durven staan voor wat juist is, ook wanneer dat spanning of ongemak met zich meebrengt.

Vrijheid betekent niet meewaaien met elke wind, maar stevig blijven staan wanneer het ertoe doet.

Vandaag vieren we die vrijheid.

Hier, op dit Bevrijdingsfestival.

Een festival dat voor iedereen toegankelijk is.

Voor iedereen toegankelijk moet zijn.

Dat kan, dankzij de Provincie en het Rijk.

Met hun structurele steun kunnen we dit bijzondere moment, dit gezamenlijke vieren van vrijheid, blijven doorgeven.

We zijn vandaag ook dankbaar voor de Haagse veteranen.

Vrouwen en mannen die zich, dichtbij of ver weg, hebben ingezet voor vrede en veiligheid.

Den Haag draagt niet voor niets de wapenspreuk Vrede en Recht.

Onze veteranen hebben die woorden eer aangedaan, overal ter wereld.

Dadelijk mag ik het Bevrijdingsvuur overhandigen – het vuur dat door Haagse atleten vanuit Wageningen hierheen is gebracht.

Het vuur dat symbool staat voor hoop, voor veerkracht, voor vrijheid.

Mag het overhandigen aan Lars Remmen, die dit jaar een Jeugdlintje ontving voor zijn bijzondere inzet voor het Atlantikwall museum, dat de herinnering aan de Tweede Wereldoorlog levend houdt.

Laten we ervoor zorgen dat dit vuur blijft branden.

Niet alleen vandaag, maar elke dag.

In onze keuzes, in onze daden, in hoe we met elkaar omgaan.

Heel veel plezier allemaal.