Toespraak burgemeester Van Zanen bij oplevering Spaansche Hof, 8 mei 2026

Geachte aanwezigen,
zichtbaar en onzichtbaar,

Welkom allemaal.

Welkom in het Spaansche Hof,
een plek met een bewogen verleden en een veelbelovende toekomst.

Die twee delen van de tijdlijn ontmoeten elkaar hier en nu,
bij de oplevering van dit prachtig gerestaureerde en deels verbouwde pand.

Gerrit van Assendelft, edelman en raadsheer van keizer Maximiliaan I,
liet in 1469 op deze plek het Huis van Assendelft bouwen.

Rond 1600 volgde al eens een grondige verbouwing
in de stijl van de Hollandse Renaissance.

Later in die eeuw werd hier de Spaanse ambassade gevestigd,
vandaar de naam: Het Spaansche Hof.

Z’n karakteristieke, barokke uiterlijk
kreeg dit stadspaleis pas rond 1750.

Toch wordt het ‘geraamte’ nog altijd gevormd
door het aloude Huis van Assendelft.

Dat woord geraamte klinkt misschien een beetje griezelig,
maar is welbewust gekozen.
Want volgens de overlevering heeft het hier eeuwenlang gespookt.

De kleinzoon van Gerrit van Assendelft –
die niet toevallig ook Gerrit van Assendelft heette –
heeft hier eveneens gewoond.

(Net als raadpensionaris Johan de Witt trouwens,
maar over hem hebben we het nu even niet.)

Gerrit was tegen zijn wil getrouwd
met Catharina de Chassaur, die niet van adel was.
Tijdens zijn studie in Orléans had hij een vrijage met haar,
met een kind en een huwelijk als consequentie.

Een gelukkig huwelijk werd het helaas niet,
wat uiteindelijk leidde tot een scheiding van tafel en bed.
Ook daarna zat het Catharina niet mee,
want een paar jaar later werd zij gearresteerd wegens valsemunterij.

Catharina werd opgesloten in de Gevangenpoort
en veroordeeld tot de brandstapel.
Maar omdat haar – van haar vervreemde – echtgenoot veel aanzien genoot,
werd die straf omgezet in de dood door verdrinking.
Op de pijnbank.
Met een trechter.

Of dat een beter lot was, valt lastig te beoordelen.
Gezien de geestverschijningen die door de eeuwen heen
aan Catharina worden toegeschreven,
lijkt ook die dood haar weinig rust te hebben gebracht.

Het verhaal gaat dat haar geest zich hier
sindsdien zo nu en dan vertoonde.
En dat Catharina daarnaast geregeld natte plekken achterliet,
zonder dat er sprake was van lekkage.

Bij de recente restauratie,
die in opdracht van Reborn is uitgevoerd,
is inderdaad veel waterschade geconstateerd.
Al was die aantoonbaar het gevolg van een lekkend dak.

Zo was de balk waaraan die geweldige kroonluchter hangt
door al dat vocht volledig verrot.
Eigenlijk een wonder dat-ie nooit naar beneden is gekomen.
Weest gerust: inmiddels kan deze balk
met gemak weer een olifant dragen.

Bij hun werkzaamheden stuitten de bouwers ook
op een zogenoemde ‘blinde’ kamer:
een ruimte die aan alle kanten was dichtgemetseld.

Het openbreken daarvan was even spannend,
maar het huisspook bleek er niet in opgesloten

Inmiddels schittert het Spaansche Hof weer in volle glorie.
Dankzij de inspanningen van Reborn
én door grote het vakmanschap van aannemer Jurriëns.
Mooi is dat ook Den Haag aan glans gewonnen heeft
door het herstel van dit Rijksmonument.

Het Spaansche Hof is tijdens de restauratie en verbouwing
ontdaan van zwammen en scheuren,
staat weer keurig in de verf
en voldoet aan de eisen van onze tijd.
Klaar voor ontvangsten, bijeenkomsten,
zakelijke evenementen en huwelijken.

Huwelijken die hier ongetwijfeld
een betere start en vervolg zullen krijgen
dan dat van Catharina, lang geleden

Hoorde trouwens dat er in samenspraak wijnhandel De Filosoof
plannen zijn voor een wijnbar in de kelder.
Een wijnbar die naar Catharina zal worden vernoemd.
Mocht zij hier ooit nog willen komen,
zichtbaar of onzichtbaar,
dan is de gezelligheid daar haar van harte gegund.

Deze oplevering is een mooie mijlpaal.
Op naar de heropening.

Dank u wel.