Power of Cities bijeenkomst, 8 oktober 2025
Leden van de Tweede Kamer en kandidaat Kamerleden,
collega’s en vrienden,
Van harte welkom.
Wat goed dat u hier vandaag bent, om samen te spreken over de rol van steden en lokale overheden in het Nederlandse buitenlandbeleid en ontwikkelingssamenwerking.
Een onderwerp dat juist nú, in aanloop naar de verkiezingen en in een veranderende wereld, bijzonder actueel is.
Ik spreek vandaag vanuit verschillende perspectieven en ervaringen.
Allereerst als burgemeester van Den Haag, de internationale stad van vrede en recht.
Daarnaast als voorzitter van de internationale delegatie van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten.
En tenslotte als president van United Cities and Local Governments,
de wereldvereniging van steden en regio’s die namens zijn leden zeventig procent van de wereldbevolking vertegenwoordigt.
Die verschillende rollen geven mij een bijzonder perspectief.
Ze laten zien hoe sterk lokale overheden met elkaar verbonden zijn, in Nederland, in Europa, en wereldwijd.
Overal zie ik hetzelfde fundament:
gemeenten staan het dichtst bij de mensen, en ze maken elke dag het verschil in hun leven.
Elke dag leveren gemeenten de diensten die onze samenlevingen laten functioneren:
schoon drinkwater, afvalinzameling, veiligheid, onderwijs, gezondheid.
Dat lijkt vanzelfsprekend, maar dat is het niet.
Wanneer lokale instituties sterk en betrouwbaar zijn,
is de samenleving stabieler,
de economie veerkrachtiger,
en de democratie voelbaar dichter bij de mensen.
Tegelijkertijd geldt, wereldwijde agenda’s, zoals de Duurzame Ontwikkelingsdoelen of de klimaatdoelstellingen, krijgen pas betekenis wanneer ze lokaal worden uitgevoerd.
Zoals VN-secretaris-generaal António Guterres eerder dit jaar tegen mij zei tijdens ons gesprek in New York:
zonder lokale overheden blijven deze ambities mooie woorden op papier, maar mét lokale overheden worden ze tastbaar, zichtbaar in het dagelijks leven van mensen, in hun dorpen, wijken en steden.
Die woorden van Guterres zijn mij bijgebleven.
Maar wat op wereldwijde schaal geldt, geldt ook voor Nederland zelf.
Ook in het Nederlandse buitenlandbeleid, dat inzet op veiligheid en stabiliteit, op handel en investeringen, speelt de lokale dimensie een doorslaggevende rol.
In november was ik in Addis Abeba, waar ik sprak met de Ethiopian Netherlands Business Association en met Nederlandse bedrijven zoals Heineken.
Zij vertelden mij hoe cruciaal goed lokaal bestuur is voor Nederlands ondernemerschap en investeringen.
Want zonder heldere regels, efficiënte procedures, betrouwbare wet en regelgeving en een goed functionerende infrastructuur, komt er geen bedrijvigheid tot bloei.
Dat klinkt misschien technisch, maar in de praktijk zijn het de bouwstenen van vertrouwen en van economische groei.
En dat vertrouwen is precies wat Nederlandse investeringen in het buitenland nodig hebben om echt succesvol te zijn.
Dat geldt natuurlijk niet alleen voor Ethiopië of Afrika, maar voor vrijwel ieder land waar Nederland actief is.
Het laat zien dat goed lokaal bestuur geen doel op zich is, maar een voorwaarde voor samenwerking, stabiliteit en groei.
We staan aan de vooravond van een nieuwe politieke periode.
Nieuwe keuzes zullen worden gemaakt over de koers van ons buitenlandbeleid,
over waar Nederland wil investeren, samenwerken en invloed uitoefenen.
Mijn oproep is eenvoudig:
vergeet bij die keuzes niet hoe groot de rol van lokale overheden is bij het waarmaken van onze ambities.
Dáár begint stabiliteit,
dáár groeit vertrouwen,
en dáár wordt internationale samenwerking concreet.
In het gesprek dat zo meteen volgt met de Kamerleden hoop ik dat dit perspectief, het lokale perspectief, stevig doorklinkt.
Want als we die dimensie vasthouden, kan het Nederlandse buitenlandbeleid niet alleen effectiever maar ook menselijker en duurzamer worden.
Dank u wel.
