Woorden van dank bij de presentatie van het boek ‘Tussen paprika en kaas, het verhaal van een verzetskind’, 15 april 2026
Mevrouw Kaszó,
Wat een eer om uw boek in ontvangst te mogen nemen.
Heel veel dank daarvoor.
Wij leerden elkaar kennen toen u een paar jaar geleden uw dichtbundel De aarde herinnert zich aan mij overhandigde.
Nadien spraken we elkaar bij de herdenkingen in het Oranjehotel.
Afgelopen keer vroeg u mij of ik uw boek in ontvangst wilde nemen.
En zo is het gekomen.
Uw boek laat zien hoezeer de Tweede Wereldoorlog doorwerkt tot in het heden.
En hoezeer de biografieën van ouders die in het verzet zaten het leven van hun kinderen hebben bepaald.
Ik heb groot respect voor de wijze waarop u daarmee bent omgegaan.
Als ook voor de manier waarop u, als gastspreker op scholen en in Kamp Westerbork, het verhaal van de Tweede Wereldoorlog doorgeeft aan de komende generaties.
Dat is belangrijker dan ooit, gezien de zorgelijke ontwikkeling die zich wereldwijd voordoet: de opkomst van populistische, antidemocratische en extreemrechtse bewegingen.
Overal, ook in Nederland, zien we een toename van antisemitisme.
Onze democratie, onze rechtsstaat en onze vrijheid: we mogen ze nooit als vanzelfsprekend beschouwen.
Dat waren ze in 1940 niet en nu ook niet.
Dappere mensen zoals uw ouders en uw tante namen het toen op voor mensen die bedreigd werden.
Van de mensen die in verzet kwamen, werden er velen opgepakt, mede als gevolg van de samenwerking van de Haagse politie met de Duitse bezettingsmacht.
Niet alleen uit Den Haag en omstreken, maar uit heel het land werden vrouwen en mannen, en soms ook kinderen, naar deze gevangenis gebracht.
Voor veel gevangenen betekende deze gevangenis slechts een tussenstation op weg naar Duitse gevangenissen en concentratiekampen.
Anderen werden geëxecuteerd op de Waalsdorpervlakte.
De schoten die daar toen klonken, heeft de wereld sindsdien nog ontelbare malen gehoord.
Ze klinken tot op de dag van vandaag.
Al in de eerste maand van mijn burgemeesterschap mocht ik hier te gast zijn.
Een bezoek dat grote indruk op mij maakte.
Opnieuw realiseerde ik me hoe belangrijk het is om het verhaal van het Oranjehotel en de Tweede Wereldoorlog aan de komende generaties door te vertellen.
Zeker hier, in deze stad die de wapenspreuk ‘Vrede en Recht’ mag voeren.
Inmiddels kunnen alle leerlingen van Haagse scholen kosteloos dit Nationaal Monument bezoeken.
Autobiografische boeken als het uwe, mevrouw Kaszó, zijn voor het doorgeven van de historie net zo belangrijk.
Omdat u laat zien voor welke keuzes de mensen toen stonden.
Hoezeer het beschermen van vrede en recht mensenwerk is.
Dank u wel.
