Dankwoord bij de presentatie van het boek Vergeten verhalen – Haagsche oorlogsherinneringen, 22 mei 2026
Goedemiddag,
Ook meer dan tachtig jaar later haalt de Tweede Wereldoorlog nog met enige regelmaat het nieuws.
Begin vorige week nog was er het bericht dat een verdwenen schilderij uit de collectie van de Joodse kunsthandelaar Jacques Goudstikker was opgedoken. Het gaat om het werk ‘Portret van een jong meisje’ van Toon Kelder, die in Den Haag werd opgeleid en hier in 1973 overleed. Het doek bleek zich te bevinden bij de nazaten van luitenant-generaal Seyffardt, tijdens de oorlog commandant van het Vrijwilligerslegioen Nederland van de Waffen-SS.
Ook hij komt voor in dit boek vol Haagse verhalen uit de Tweede Wereldoorlog. Collaborateur Seyffardt werd geliquideerd door het verzet, in de deuropening van zijn huis aan de Van Ouwenlaan in het Benoordenhout. Aan het begin van de oorlog heeft hij het bewuste schilderij hoogstwaarschijnlijk gekocht op een door Hermann Göring georganiseerde – illegale- veiling met werken uit de nalatenschap van Goudstikker, die tijdens zijn vlucht in de meidagen van 1940 was omgekomen. Het gaat hier dus om roofkunst.
Een van de mannen achter de aanslag op Seyffardt was Gerrit Kastein, die de oorlog niet zou overleven. Naar hem is niet alleen een straat in de wijk Duttendel vernoemd, hij wordt sinds kort ook herdacht op het monument voor het communistisch verzet dat wethouder Nur Icar eind april op de Haagse Markt heeft onthuld. Het allereerste monument voor communistische verzetsmensen in Nederland.
De gemeente Den Haag hecht er grote waarde aan dat het verhaal van de Tweede Wereldoorlog wordt doorverteld aan de volgende generaties. Zoals dat hier in Nationaal Monument het Oranjehotel op indringende wijze gebeurt. Of in het Atlantikwallmuseum; de sporen van de aanleg van deze Duitse verdedigingslinie zijn nog altijd zichtbaar in onze stad.
Ik ben dan ook heel blij met dit boek. Want dat grote verhaal van de oorlog is opgebouwd uit allerlei verhalen, groot en klein, bekend en minder bekend. Sommige verhalen zijn in de vergetelheid geraakt. Dit boek brengt ze bijeen, mooi geïllustreerd bovendien. Een schatkist aan verhalen over mensen, hun lotgevallen, gebouwen en andere ‘plekken van herinnering’.
Ik heb begrepen dat dadelijk nog iemand een exemplaar overhandigd krijgt: Boris, leerling uit groep 7 van de Houtrustschool. Hij is enorm geïnteresseerd in de Tweede Wereldoorlog en gaat er zelfs zijn spreekbeurt over houden. Ik hoop dat dit boek hem zal inspireren, nieuwsgierig zal maken, en hem laat zien hoe belangrijk het is dat we deze verhalen blijven doorgeven.
Dank aan Johan van der Hoeven, Willem Post en Ton Wienbelt.
Dank aan de particulieren en instellingen die hun archieven openstelden.
En natuurlijk aan alle aanwezigen hier vandaag.
Door uw inzet blijft de geschiedenis van onze stad levend.
En blijven de stemmen van hen die ons voorgingen in de tijd bewaard.
