VNG-netwerkdag gemeentelijk internationaal beleid, 29 oktober 2026
Collega’s,
Het is een groot genoegen om aan de opening van deze netwerkdag te mogen bijdragen.
Goed om te zien dat er vandaag zoveel belangstelling is vanuit Nederlandse gemeenten voor een onderwerp dat mij persoonlijk na aan het hart ligt.
Internationale gemeentelijke samenwerking.
Ik ben er namelijk van overtuigd dat internationale samenwerking voor gemeenten van grote waarde is.
En dat die waarde alleen maar toeneemt.
Voor mijn eigen gemeente, Den Haag, de internationale stad van vrede en recht, lijkt dat misschien vanzelfsprekend.
We zijn gaststad voor vele internationale organisaties, instellingen en ambassades.
Denk bijvoorbeeld aan het Internationaal Strafhof, dat juist in deze roerige tijden van grote betekenis is voor de internationale rechtsorde.
Dat internationale karakter is onlosmakelijk verbonden met onze stad.
Maar het is veel meer dan een onderdeel van onze identiteit en historie.
Het levert Den Haag ook ontzettend veel op.
Werkgelegenheid, economische bedrijvigheid, kennis en internationale contacten.
Om die meerwaarde concreet te maken, geef ik u graag één voorbeeld.
Uit recent onderzoek blijkt dat de internationale organisaties in Den Haag en de regio samen goed zijn voor bijna 45.000 banen.
Voor iedere baan bij een internationale organisatie ontstaat gemiddeld meer dan één extra baan elders in de economie. Bij toeleveranciers, maar ook in de horeca, winkels en andere lokale ondernemingen.
Het is dan ook niet voor niets dat wij als gemeente blijven investeren in onze internationale relaties en ons internationale profiel.
Maar ik ben ervan overtuigd dat die meerwaarde niet alleen voor gemeente Den Haag geldt.
Integendeel.
Nederland is een internationaal georiënteerd land.
Onze economie, onze welvaart en ons bedrijfsleven zijn nauw verweven met de rest van de wereld.
Dat geldt ook voor de bedrijven, ondernemers en organisaties die gevestigd zijn in de gemeenten die u vertegenwoordigt.
Zij hebben belang bij goede internationale relaties.
En gemeenten kunnen daarin een belangrijke rol spelen.
Door contacten te leggen.
Door deuren te openen.
Door kansen te creëren voor ondernemers en bedrijven.
Maar de waarde van internationale samenwerking reikt veel verder dan alleen de economische betekenis.
We leven in een wereld waarin stabiliteit en veiligheid steeds minder vanzelfsprekend zijn.
Conflicten, geopolitieke spanningen en klimaatverandering hebben grote gevolgen voor gemeenschappen over de hele wereld.
En juist op lokaal niveau worden die gevolgen vaak als eerste gevoeld.
Daar ligt ook een enorme kracht van gemeenten.
Want hoe verschillend de omstandigheden soms ook zijn, overal ter wereld staan lokale bestuurders voor dezelfde fundamentele opgave.
Zorgen dat hun gemeente functioneert.
Dat inwoners kunnen rekenen op publieke voorzieningen.
En dat gemeenschappen zich kunnen blijven ontwikkelen.
Dat is waar VNG International zich dagelijks voor inzet.
In meer dan dertig landen werkt VNG International aan sterke, stabiele en weerbare gemeenten.
Zoveel mogelijk met de inzet van kennis en expertise van Nederlandse gemeenten.
Samen met lokale bestuurders, ambtenaren en teams ter plaatse.
Mensen die hun gemeenschappen kennen.
Die weten wat er speelt.
En die weten wat er nodig is.
Met als uitgangspunt dat gemeenten op eigen kracht kunnen functioneren.
En dat werkt.
Gemeenten die beter in staat zijn hun eigen belastingen te innen, zodat ze kunnen investeren in voorzieningen voor hun inwoners.
Gemeenten die hun afvalinzameling organiseren, hun watersystemen onderhouden en hun infrastructuur verbeteren.
Gemeenten die ervoor zorgen dat vrouwen meer invloed krijgen op de besluiten die hun dagelijks leven raken.
En gemeenten die zich beter kunnen voorbereiden op natuurrampen, conflicten of de komst van grote aantallen vluchtelingen.
Het zijn concrete verbeteringen die bijdragen aan sterkere gemeenschappen, meer stabiliteit en betere kansen voor inwoners.
Toen ik het adviesrapport van AIV afgelopen week las, kon ik een kleine glimlach niet onderdrukken.
Sterke lokale democratische instituties.
Lokaal eigenaarschap.
Duurzame samenwerking.
Dat klinkt mij bijzonder vertrouwd in de oren!
Maar ik zal Dirk-Jan niet het gras voor de voeten wegmaaien. Hij komt straks zelf nog aan het woord.
Wel kom ik graag toch nog even terug op de economische betekenis waar ik het eerder over had.
Tijdens een bezoek aan Ethiopië sprak ik met Nederlandse bedrijven, waaronder Heineken.
Zij vertelden mij hoe belangrijk goed lokaal bestuur is om succesvol te kunnen ondernemen.
Kun je rekenen op duidelijke regels?
Worden vergunningen tijdig afgegeven?
Zijn wegen en andere voorzieningen op orde?
Dat zijn heel praktische vragen.
Maar voor een Nederlands bedrijf dat wil investeren, maken ze een wereld van verschil.
Sterke gemeenten zorgen zo niet alleen voor betere voorzieningen voor hun inwoners, maar scheppen ook de voorwaarden voor economische groei en werkgelegenheid.
En precies daarom is het zo waardevol dat Nederlandse gemeenten hun kennis en ervaring internationaal delen.
Want die samenwerking werkt twee kanten op.
Nederlandse gemeenten beschikken over ontzettend veel kennis en ervaring.
Van waterbeheer en ruimtelijke ordening tot publieke dienstverlening, democratisch bestuur en crisisbeheersing.
Die kennis is internationaal van grote waarde.
Maar andersom kunnen wij ook veel leren van de ervaringen van gemeenten elders.
Van gemeenten die al jarenlang omgaan met extreme weersomstandigheden.
Die onder grote druk hun publieke dienstverlening overeind houden.
Of die ervaring hebben met het versterken van de weerbaarheid van hun gemeenschappen.
Dat zijn vraagstukken die ook voor Nederlandse gemeenten steeds relevanter worden.
Internationale samenwerking biedt ons de mogelijkheid om die ervaringen uit te wisselen, nieuwe inzichten op te doen en onze eigen aanpak te versterken.
En dat is wat mij betreft misschien wel een van de mooiste aspecten van dit werk.
Je ontdekt hoeveel kennis en ervaring we als gemeenten met elkaar kunnen delen.
En hoeveel we, ondanks alle verschillen, gemeenschappelijk hebben.
Beste mensen,
Ik hoop dat deze netwerkdag u daar vandaag volop inspiratie voor biedt.
Dat u nieuwe contacten legt, kennismaakt met het werk van VNG International en ontdekt welke mogelijkheden er zijn om zelf internationaal actief te worden.
Want de kracht van VNG International zit niet alleen in de projecten en programma’s die wereldwijd worden uitgevoerd.
Die zit juist ook in de betrokkenheid, kennis en ervaring van Nederlandse gemeenten.
En ik ben ervan overtuigd dat we daar nog veel meer mee kunnen bereiken.
Ik wens u een inspirerende en succesvolle netwerkdag toe.
Dank u wel.
